Marta González

Villaverde destaca o Programa de Ciencias Mariñas de Galicia como instrumento clave para a investigación e a transferencia de coñecemento ao sector

• A conselleira do Mar reuniuse cos coordinadores da iniciativa, co fin de abordar a súa evolución e analizar os retos de futuro

A conselleira do Mar, Marta Villaverde, acompañada das directoras do Instituto Tecnolóxico para o Control do Medio Mariño de Galicia (Intecmar) e do Centro Tecnolóxico do Mar-Fundación Cetmar, Covadonga Salgado e Rosa Chapela, respectivamente, reuniuse este luns cos coordinadores do Programa de Ciencias Mariñas de Galicia, Francisco Saborido e Rosa Fernández, para presentar os resultados da iniciativa e analizar os retos de futuro.

Durante o encontro, a titular de Mar puxo en valor o papel deste proxecto, impulsado pola Xunta, como unha ferramenta clave para avanzar na investigación, a innovación e a transferencia de coñecemento ao sector. Neste sentido, destacou a súa contribución ao estudo dos ecosistemas mariños, á mellora da xestión sostible dos recursos e ao fortalecemento da capacidade investigadora nun ámbito estratéxico para a comunidade.

Precisamente pola relevancia que a iniciativa ten para o sector e para Galicia, Villaverde reiterou o compromiso da Xunta co apoio a todas aquelas accións que contribúan á xeración de coñecemento e á súa transformación en solucións útiles para o tecido marítimo-pesqueiro.

O titular do Executivo galego participou en Vigo na reunión do Padroado da Fundación Centro Tecnolóxico do Mar

Rueda recoñece o traballo de vangarda do CETMAR na súa estratexia de economía azul e cooperación internacional no seu 25 aniversario

• “Somos unha das referencias en Europa de facer as cousas ben, de vivir do mar, de que moita xente teña nel o seu medio de vida e de que se faga de xeito sostible e o CETMAR ten moita responsabilidade nisto”, asegura
• Destaca todos os proxectos que levou a cabo referidos á “investigación para mellorar a produción, a limpeza dos mares ou facer unha explotación dos nosos recursos de xeito sostible”
• Salienta que este cuarto de século de traxectoria converteu á Fundación “nunha referencia” tanto en Bruxelas como de cooperación pesqueira en países de África e América Latina

O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, destacou hoxe a traxectoria de excelencia e o liderado do Centro Tecnolóxico do Mar (Fundación CETMAR) que, ao longo de vinte e cinco anos, logrou consolidar a Galicia como un referente nacional e internacional na xestión sostible dos recursos e na vangarda da economía azul. “Somos unha das referencias en Europa de facer as cousas ben, de vivir do mar, de que moita xente teña nel o seu medio de vida e de que se faga de xeito sostible e o CETMAR ten moita responsabilidade nisto”, asegurou.

Durante a súa participación na reunión do Padroado e nos actos de conmemoración do aniversario da institución, onde estivo acompañado pola conselleira do Mar, Marta Villaverde, o titular do Executivo galego quixo agradecer aos preto de 300 profesionais que pasaron por esta casa dende os seus inicios no ano 2001 e que fixeron posible levar a cabo 700 accións de impacto directo no sector –actualmente, conta con 52 proxectos científicos en plena execución–.

Así, quixo destacar “todos os proxectos que levou a cabo de investigación durante estes anos para mellorar a produción, a limpeza dos mares ou facer unha explotación dos nosos recursos de xeito sostible”.

Así mesmo, Rueda puxo en valor que o CETMAR fose quen de traspasar fronteiras, erixíndose hoxe en día como unha voz respectada en Bruxelas que inflúe de xeito activo nas políticas europeas. “Cando vou a Bruxelas, comprobo que é moi tido en conta polos responsables de pesca da Comisión, consúltano para moitas cousas e piden ditames…un prestixio que debemos difundir”, indicou.

Entre outros fitos, a Fundación forma parte do European Marine Board, participa na rede Nor-Water para a detección e mitigación de contaminantes emerxentes e preside o Grupo Técnico de Expertos en Datos para a Ordenación Espacial Mariña da Dirección Xeral de Asuntos Marítimos e Pesca da Comisión Europea (DG MARE).

Así mesmo, destacou a proxección global do centro, o único organismo galego que conta cun departamento especializado na cooperación ao desenvolvemento en pesca, marisqueo e acuicultura con intervencións en África e América Latina. Así, o CETMAR desenvolve varios proxectos internacionais co ánimo de mellorar a vida das comunidades pesqueiras de países como Mozambique, Honduras, El Salvador ou Namibia, entre outros.

“O CETMAR é o brazo executor da Xunta en lugares que ademais son especialmente interesantes para facer relacións comerciais, grazas aos traballos previos de cooperación e transformación de métodos de pesca moi artesanais e moi pouco rendibles en xeitos de actuar moito máis modernos”, explicou Rueda.

‘LonxaLab’, abrir a ciencia á cidadanía

Alfonso Rueda tamén visitou esta mañá o espazo expositivo Lonxalab: Mares de innovación, posto en marcha pola Fundación CETMAR para explicar á veciñanza e escolares como a ciencia aplicada axuda a protexer o futuro do mar e as vilas costeiras.

Ao longo deste ano, o organismo desenvolverá un amplo programa de actividades institucionais, científicas e divulgativas para seguir conmemorando a efeméride.

The Galician Coastal Observatory is replacing the Muros buoy with a more advanced model to enhance real-time marine monitoring in the Galician estuaries

• The new buoy will facilitate maintenance work and allow the incorporation of new sensors to expand environmental monitoring capabilities
• The station is part of the automatic network of the Xunta’s (Galician Regional Government) Coastal Observatory, which provides real-time oceanographic and meteorological data

The Xunta’s Coastal Observatory has replaced the Muros oceanographic buoy with a new, larger one offering improved technical performance, to enhance real-time marine observation capabilities in the Galician estuaries.

The new platform will improve the station’s operational and maintenance conditions, as well as facilitate the installation of new sensors, thereby expanding environmental monitoring capabilities in an area of significant interest to the maritime and fishing sectors and for studying the effects of climate change on coastal ecosystems.

This station forms part of the network of automatic platforms maintained by the Centro Tecnolóxico do Mar-Fundación CETMAR within the framework of the Galician Coastal Observatory (OCXG). This is a public marine observation and forecasting infrastructure that integrates real-time monitoring capabilities, numerical modelling and operational services geared towards coastal management and the maritime sectors. The buoy transmits data every ten minutes, including water temperature, salinity, currents and weather conditions. This information is freely available via the Observatory’s platform website.

The Observatory is based on collaboration between three regional government bodies: representing the Regional Ministry of the Sea, the Technological Institute for the Control of the Marine Environment of Galicia (Intecmar) and the CETMAR Foundation; and on behalf of the Regional Ministry of the Environment and Climate Change, through Meteogalicia. This cooperation enables the integration of observation, forecasting and operational services into a single coordinated system serving society and Galicia’s blue economy.

The OCXG comprises various infrastructures and measurement systems distributed along the Galician coast, including oceanographic buoys, fixed platforms, coastal weather stations, high-frequency radars (HF Radar) and environmental monitoring systems on shellfish beds and mussel rafts. All these systems provide essential information for monitoring their condition.

In addition to monitoring, the Observatory works with advanced forecasting tools based on numerical models developed and run daily by Meteogalicia, as well as the operational support provided by Intecmar to the CAMGAL Plan for fighting accidental marine pollution. These systems enable the generation of oceanographic and meteorological forecasts, used by public authorities, industry, and emergency services.

IDISOM

The Coastal Observatory, co-funded by the Xunta and the European Union through the European Maritime, Fisheries and Aquaculture Fund (EMFAF), is also working towards integration into IDISOM, the national Distributed Marine Observation Infrastructure, to strengthen scientific and technical coordination between the national ocean observation infrastructures.

The incorporation of the OCGX would contribute Galician expertise in operational coastal oceanography, as well as its capabilities in real-time observation, modelling and end-user-oriented services. Similarly, it would facilitate the interoperability of data and services at a national level, reinforcing Galicia’s position as a benchmark in the field of marine observation. It allows the development of an integrated marine monitoring network serving research, public management and the productive sectors.

The replacement of the Muros buoy is included in the Xunta’s commitment to consolidating and modernising Galicia’s marine observation infrastructure, strengthening the response to the challenges associated with climate change and contributing to the protection and sustainable management of the marine environment.

A Xunta pon en valor no Congreso Internacional EuroGOOS 2026 a vangarda galega en monitorización e predición oceanográfica

• O Observatorio Costeiro de Galicia participa neste foro europeo de referencia na materia, que se celebrará en Lárnac (Chipre) do 18 ao 20 de maio
• O Centro Tecnolóxico do Mar presentou hoxe a experiencia da Batea Sentinela, unha solución de monitorización desenvolvida conxuntamente co sector mexilloeiro

A Xunta, a través do Instituto Tecnolóxico para o Control do Medio Mariño (INTECMAR), o Centro Tecnolóxico do Mar-Fundación CETMAR e a Dirección Xeral de Enerxías Renovables e Cambio Climático-MeteoGalicia, reafirma a súa posición de liderado na xestión do medio mariño coa súa participación na 11ª Conferencia Internacional EuroGOOS, que se está a celebrar en Chipre.

Unha técnica da Unidade de Tecnoloxías Mariñas de CETMAR e dous investigadores do INTECMAR conforman a delegación da Consellería do Mar neste evento, principal punto de encontro para o desenvolvemento da oceanografía operativa en Europa, integrando servizos de datos e predición para garantir a sostibilidade dos recursos costeiros. Neste foro internacional, os expertos presentan os resultados dos proxectos clave para a resiliencia do sector pesqueiro e marisqueiro galego ante os retos do cambio global.

Batea sentinela

O Centro Tecnolóxico do Mar presentou hoxe a experiencia da Batea Sentinela, unha solución de monitorización desenvolvida conxuntamente co sector mexilloeiro no marco do proxecto europeo Transformar e reforzada posteriormente pola Dirección Xeral de Pesca, Acuicultura e Innovación Tecnolóxica da Consellería do Mar. O sistema, instalado polo CETMAR nunha batea comercial da Ría de Arousa, integra sensores metereolóxicos e oceanográficos que permiten rexistrar en tempo real variables ambientais e datos relacionados co crecemento do mexillón nas cordas de cultivo.

A información é validada e distribuída publicamente a través dun visor web integrado nos recursos de Apromex. O traballo pon en valor o papel dos observatorios mariños como provedores de servizos operativos co-deseñados cos usuarios finais, así como o potencial destas solucións para desenvolver ferramentas de apoio e alerta temperá adaptada ás necesidades reais do sector acuícola galego.

Proxecto Redecos

Pola súa banda, o INTECMAR presenta en Chipre os avances da rede Redecos (Modernización da Rede de Monitorización de Parámetros Ambientais), un sistema pioneiro deseñado de forma conxunta co sector produtivo que permite medir de forma continua a salinidade e temperatura a pé dos bancos marisqueiros.

Este sistema demostrou ser vital para a xestión de crises, como as rexistradas durante os episodios de intensas chuvias do inverno do 2026, capturando datos críticos sobre caídas de salinidade que afectan á supervivencia deste bivalvo. Grazas a esta tecnoloxía, Galicia Conta con datos precisos que apoian a toma de decisións administrativas e a declaración de zonas catastróficas cando é necesario.

Predicións para as Rías Baixas

Presentan, ademais, as melloras no sistema de predición operativa Mohid, que foi evolucionando cara un modelo de alta resolución (400 metros) acoplado a módulos bioxeoquímicos. Este sistema permite agora non só prever correntes e temperaturas, senón tamén variables ecolóxicas esenciais como os niveis de osíxeno, nutrintes e bioamasa fitoplancton nas Rías Baixas. Esta ferramenta de vangarda, integrada no Observatorio Costeiro de Galicia (OCXG), é fundamental para a acuicultura e a protección dos ecosistemas, ofrecendo previsións a 96 horas que son de acceso público para toda a comunidade marítima, a través da web de MeteoGalicia.

A delegación da Consellería do Mar aproveitará tamén a súa participación eu EuroGOOs 2026 para difundir o Plan Estratéxico de Observación Mariña de Galicia 2026-2030, resultado do Plan de Ciencias Mariñas de Galicia, liderado polo CSIC, CETMAR e a Universidade de Vigo. O devandito plan persegue impulsar unha estratexia sostible eficiente para a integración de sistemas de observación e servizos de monitorización mariña aliñándose coas políticas autonómicas, estatais e europeas en materia de ciencia, tecnoloxía e innovación.

Co apoio de fondos europeos (Fempa e NextGenerationEU), a Xunta segue apostando por unha observación oceánica de proximidade que garanta a resiliencia dunha economía azul da que dependen miles de familias galegas.

CETMAR welcomes researchers from the Dominican Republic and Costa Rica for an exchange of experiences on the analysis, treatment and valorisation of sargassum

• The visitors, who will be here from 11^th to 15^th May, will receive training at the ANFACO-CYTMA facilities and laboratories on analytical techniques and laboratory tests for the characterisation and extraction of this seaweed, as well as studies into the functional properties of biomass extracts
• The programme, drawn up by the International Cooperation Department of CETMAR, includes visits to the Campelo fish market and to a company specialising in the valorisation of seaweed for agriculture

The Centro Tecnolóxico do Mar has organised an exchange of experiences between researchers from the Dominican Republic, Costa Rica and Galicia (Spain), from 11^th to 15^th May focused on protocols, valorisation mechanisms and analysis of Sargassum.

The visit is taking place within the framework of the PreMiSa project — “Mechanisms for the Prevention and Mitigation of Sargassum Strandings in Costa Rica and the Dominican Republic through the Strengthening of Governance and Research” — funded by the Regional Programme for the Environment and Climate Change of Spanish Cooperation in Latin America and the Caribbean (ARAUCLIMA), coordinated by the Center for Research in Marine Sciences and Limnology of the University of Costa Rica (CIMAR). CETMAR plays its role as a specialist consultant for the implementation of activities in Galicia (Spain) and technological innovation.

The project enables the exchange of experiences between researchers from the Dominican Republic, Costa Rica and Galicia (Spain) to establish protocols and mechanisms for the valorisation and analysis of Sargassum, particularly focused on the study of bioactive molecules and heavy metals.

The training will take place at the ANFACO-CYTMA facilities and laboratories in Vigo, where the five researchers (two from the CIMAR at the University of Costa Rica, two from the Technological Institute of Santo Domingo and one from the company SOS Carbón in the Dominican Republic) will learn analytical techniques and laboratory testing for the extraction and characterisation of sargassum and the study of the functional properties of biomass extracts. They will also know some successful algae-based projects.

Staff from CETMAR, responsible for organising the schedule, will accompany the researchers during their stay. In addition to the training, visits are planned to the Campelo fish market and to seaweed processing companies. There will also be a discussion with members of the NuFoG research group at the University of Vigo, who will present their work in the field of seaweed. The stay will conclude with a visit to the headquarters of the Centro Tecnolóxico do Mar in Vigo, where they will be welcomed by the managing director, Rosa Chapela.

A Xunta pon en valor os ecosistemas costeiros como sumidoiros de carbono claves para avanzar cara á neutralidade climática nunha xornada do proxecto CAPTA

• A Consellería de Medio Ambiente e Cambio Climático da Xunta de Galicia en colaboración có Centro Tecnolóxico do Mar organizou en Santiago unha xornada técnica sobre carbono azul no marco do proxecto europeo CAPTA, unha iniciativa coordinada polo propio  CETMAR e orientada a reforzar a resiliencia costeira na Eurorrexión Galicia–Norte de Portugal

O encontro reuniu en Santiago a expertos do ámbito científico, institucional e empresarial para abordar o papel dos ecosistemas litorais como sumidoiros de carbono e o seu potencial na loita contra o cambio climático, así como o desenvolvemento de mercados de carbono e experiencias prácticas en España e Portugal.

Na inauguración institucional da xornada, a directora xeral de Enerxías Renovables e Cambio Climático, Paula Uría, puxo en valor os ecosistemas mariños como sumidoiros de carbono claves para avanzar cara á neutralidade climática.

Durante a súa intervención, a directora xeral explicou que a neutralidade climática pasa tanto pola redución das emisións de gases de efecto invernadoiro como pola potenciación dos mecanismos de absorción natural de carbono. Nese senso, apostou por situar os ecosistemas costeiros -marismas, pradeiras mariñas ou zonas intermareais- “no centro das solucións baseadas na natureza contribuíndo tanto á loita contra o cambio climático como á conservación da biodioversidade e ao desenvolvemento sostible do litoral”.

En concreto, Paula Uría fixo fincapé no proxecto CAPTA, no que colaboran a Consellería de Medio Ambiente e Cambio Climático e CETMAR, que busca crear un marco de cooperación transfronteiriza entre Galicia e o Norte de Portugal para identificar ameazas, vulnerabilidades e riscos climáticos aos que se enfrontan os espazos costeiros e establecer actuacións coordinadas para a súa preservación.

Tras unha introducción sobre o proxecto CAPTA a cargo do persoal de CETMAR, abordaranse cuestións crave como os sistemas voluntarios de créditos de carbono en Galicia, o deseño do primeiro estándar para a certificación de créditos de carbono azul en España e Europa desenvolvido por unha administración pública, a experiencia do consorcio empresarial que lidera o piloto de captura de CO₂ no Parque Natural Bahía de Cádiz e outras desenvolvidas en Portugal.

A xornada completouse coa presentación de resultados  do proxecto CAPTA e unha mesa redonda sobre retos e oportunidades do carbono azul na Eurorrexión Galicia- Norte de Portugal.

O proxecto CAPTA -“Neutralidade climática: papel do Carbono Azul na costa de Portugal e Galicia”- conta cun orzamento de 1,67 millóns de euros e está cofinanciado polo programa Interreg España-Portugal POCTEP e o fondo Europeo de Desenvolvemento Rexional (FEDER).

Entre as súas liñas de traballo destaca o desenvolvemento de metodoloxías comúns para a análise de fluxos de CO₂ e a avaliación do papel dos ecosistemas litorais como sumidoiros de carbono, apoiándose no uso de tecnoloxías avanzadas como satélites, drons ou intelixencia artificial. A iniciativa contribuirá ademais a mellorar os sistemas de alerta fronte a riscos climáticos mediante a identificación de novos indicadores ambientais, facilitando información comparable e procedementos homoxéneos para a toma de decisións. Así mesmo, CAPTA promove a implicación social e a sensibilización sobre a importancia da adaptación ao cambio climático e a protección dos ecosistemas costeiros.

O proxecto conta cunha ampla participación institucional e científica. A Consellería de Medio Ambiente e Cambio Climático participa a través da Dirección Xeral de Enerxías Renovables e Cambio Climático – Meteogalicia. Tamén participa a Consellería do Mar a través de CETMAR, que lidera a iniciativa, e do Instituto Tecnolóxico para ou Control do Medio Mariño de Galicia (INTECMAR). Todos eles forman parte do Observatorio Costeiro da Xunta de Galicia e do Observatorio da Marxe Ibérica-Observatorio RAIA.

O consorcio complétase con outras institucións que tamén forman parte do Observatorio RAIA, como o Instituto de Investigacións Mariñas e o Instituto Español de Oceanografía, ambos  pertencentes ao CSIC, as universidades de Porto, Aveiro, Vigo e A Coruña, así como outras entidades portuguesas como INESC TEC e CIIMAR.

Operativo desde 2028, o Observatorio RAIA proporciona servizos de observación e predición océano-meteorolóxica na Eurorrexión Galicia–Norte de Portugal, apoiando a sectores crave da economía azul como a pesca, o turismo e a xestión ambiental, no que tamén se integra o Observatorio Costeiro da Xunta de Galicia.

Con esta xornada, a Xunta de Galicia reforza o seu compromiso coa loita contra o cambio climático e a promoción de solucións baseadas na natureza, situando ao carbono azul como unha ferramenta para explorar a sustentabilidade do litoral galego.