Marta González

CETMAR and FAO join forces to improve the safety of small-scale fishing vessels in São Tomé and Príncipe

• CETMAR is leading a technical activity to assess the stability and safety at sea of two prototype vessels built in local shipyards
• The initiative is part of the FISH4ACP programme, which promotes the sustainable development of fisheries and aquaculture value chains in Africa, the Caribbean and the Pacific

This week, CETMAR is launching the final tests of a very special project: to modernise and make the navigation of small artisanal fishing vessels in São Tomé and Príncipe much safer. With this step, CETMAR is helping to protect the lives of local fishermen in their daily work at sea.

The initiative focuses on assessing the stability and safety of two prototype artisanal fishing vessels, each around 6 metres long, which were built using different materials: one from marine plywood and the other from fibreglass.

Built in local shipyards with training support from two CETMAR experts in shipbuilding and composites, these vessels will undergo a three-day programme of rigorous sea trials to compare their stability and their technical and operational performance.

During this period, CETMAR’s technical team – consisting of a technician and a naval and ocean engineer – together with fishermen and representatives of the local partner, the NGO MARAPA, will conduct the statutory tests in line with international legislation on stability and navigability. The aim is to ensure maximum safety for artisanal fishermen in the event of extreme loading conditions or critical manoeuvres involving fishing gear.

The technical procedure, supervised by the naval and ocean engineering specialist deployed to the site by CETMAR, is divided into two key stages. Firstly, the dry stability and heel test, aimed at accurately determining the vessel’s centre of gravity. To this end, a simulation of the fully loaded vessel will be performed, with calibrated weights distributed across the deck.

The second test will be conducted at sea or during active navigation, when the vessel sails on the open sea, carrying out various manoeuvres to assess its dynamic stability and the behaviour of the loaded hull.

The results of the assessments will serve to validate the prototypes and, where necessary, introduce improvements to their design, thereby contributing to the gradual modernisation of the country’s small-scale fishing fleet and to enhancing the safety of those who work at sea.

In addition to improving the vessels, this initiative contributes to the transfer of technical knowledge to local shipyards and to strengthening national capacities for the construction and maintenance of safer, more efficient vessels that are better suited to the sector’s needs.

The FISH4ACP programme, which includes this initiative, is funded by the European Union and the German Federal Ministry for Economic Cooperation and Development (BMZ) and is implemented by the FAO in collaboration with national and international partners.

CETMAR is organising a new exchange of experiences between technical staff from the Dominican Republic, Costa Rica and Galicia, focusing on sargassum collection

• The aim of the activity, included the PreMiSa project, is to transfer knowledge on the sargassum collection systems used in Galicia and the possibilities to adapt their use in both countries.

CETMAR has organised a new exchange of experiences between technical staff from the Dominican Republic, Costa Rica and Galicia (Spain), to take place from 31 August to 4 September, which will focus on sargassum collection systems.

This is the second exchange organised by CETMAR in the context of the PreMiSa project, ‘Mechanisms for the Prevention and Mitigation of Sargassum Arrival in Costa Rica and the Dominican Republic by Strengthening Governance and Research’. The first took place in May and enabled five other experts to learn about Galician experiences in the analysis, treatment and valorisation of these algae.

This project is funded by the Regional Programme for the Environment and Climate Change of Spanish Cooperation in Latin America and the Caribbean (ARAUCLIMA) and coordinated by the Costa Rican University Foundation (FUCR). CETMAR’s International Cooperation department acts as a specialist consultancy for the implementation of activities in Galicia and in the field of technological innovation.

The aim of the initiative is the transfer of knowledge between technical staff from the Dominican Republic, Costa Rica and Spain, to develop high-performance, affordable and environmentally friendly equipment for collecting sargassum on land and at sea, and specifically designed for this purpose.

In this regard, Galicia has extensive experience in the design and implementation of innovative mechanisms for seaweed collection. For this knowledge transfer, CETMAR is working in partnership with Lonja de Campelo. Their technical assistance has driven various initiatives to tackle the seaweed problem in the areas of the fishermen’s association.

Based on the results obtained, the partner institutions of the PreMiSa project will work on the design and construction of a technological improvement, promoting the incorporation of innovative, sustainable and environmentally friendly technologies for sargassum collection, to enable further optimal valorisation and adaptation to the Dominican Republic A visit to CETMAR on Monday the 31st of August will mark the start of the planned programme, to run until Friday the 4th of September. In addition to the knowledge exchange at the Campelo fish market, it will include visits to other fish markets and companies regarding the topic exchange, such as Ecocelta and Demaux Manufacture.

A Aixola inicia un novo ciclo de cursos con seis formacións vinculadas ao ámbito marítimo-pesqueiro

• O centro de formación impartirá nos vindeiros meses e de forma gratuíta máis de 1.300 horas lectivas e ofertará 72 prazas en diferentes modalidades formativas

O Centro de Formación A Aixola, dependente da Consellería do Mar e xestionado polo Centro Tecnolóxico do Mar-Fundación CETMAR, pon en marcha un novo ciclo de cursos que se desenvolverán ata o vindeiro mes de decembro.

Trátase de seis actividades formativas cun eminente carácter práctico, seguindo o principio de «aprender facendo», e para as que non se requiren cualificacións mínimas. A formación, financiada pola Consellería do Mar e polos fondos FEMPA (Fondo Europeo Marítimo, de Pesca e Acuicultura), é totalmente gratuíta.

Os cursos están dirixidos a persoas desempregadas ou vinculadas ao sector pesqueiro que desexen reorientar o seu perfil profesional ou garantir o relevo xeracional nun oficio altamente especializado e en risco de desaparición, pero con demanda nas confrarías e nas empresas do sector marítimo-pesqueiro.

A oferta para este trimestre inclúe un curso de operacións auxiliares de acondicionamento interior de embarcacións (tapicería e madeira) de 350 horas, no que se empregarán técnicas tradicionais e innovadoras, e outro de operacións auxiliares de arboradura (mastros e velas) de 200 horas, destinado ao coñecemento e a práctica en montar e desmontar diversos compoñentes da arboradura náutica, o seu mantemento así como operacións básicas de reparación de velas.

A nova programación de A Aixola contempla ademais a introdución a unha das técnicas máis novidosas para a creación de pezas en poliéster no curso de operacións básicas de infusión e baleiro en composites, de 300 horas, orientado ao sector náutico e á acuicultura, e outro sobre procesos básicos de plásticos técnicos aplicados ao sector mariño (200 horas).

As formacións sobre actividades auxiliares en diagnose e posta a punto de fora borda menores de 30 CV (220 horas) e a introdución á carpintería náutica con control numérico (CNC) (70 horas) completan a oferta para os próximos tres meses.

As prazas son limitadas e a inscrición xa é posible a través da páxina web do centro  (aixola.cetmar.org) ou contactando vía correo electrónico (aixola@cetmar.org) ou telefónica (886 206915).

Na actualidade,  A Aixola é o único centro acreditado que imparte esta formación.

CETMAR organiza un intercambio de experiencias en materia de control e fiscalización dos productos pesqueiros en Galicia para 5 técnicos do SANIPES de Perú

• Enmarcase no proxecto Consagmar “Contribución á soberanía alimentaria peruana a través da mellora dos mecanismos de control e vixilancia dos recursos e produtos hidrobiolóxicos e o fortalecemento de capacidades técnicas e de gobernanza das mulleres e homes fiscalizadores de SANIPES e das Administracións locais de Sechura”, financiado por Cooperación Galega e liderado por ANFACO-CYTMA

O Centro Tecnolóxico do Mar, dependente da Consellería do Mar, organiza un intercambio de experiencias entre Galicia (España) e Perú que terá lugar en terras galegas, do 29 de xuño ao 3 de xullo, e que estará centrado nos mecanismos de control e fiscalización dos produtos pesqueiros así como na normativa sanitaria e de trazabilidade dos mesmos.

Durante a visita, os cinco técnicos da Autoridad Nacional de Sanidad e Inocuidad en Pesca y Acuicultura de Perú (SANIPES) terán a posibilidade de coñecer a estrutura, competencias e medios operativos do Servizo de Gardacostas de Galicia da man do Subdirector xeral deste servizo, Juan Carlos Codesido.

Os técnicos terán tamén a posibilidade de ampliar o coñecemento da normativa sanitaria aplicable aos produtos pesqueiros, así como os requisitos para a autorización e rexistro dos establecementos alimentarios, contando para iso co xefe de servizo de Seguridade Alimentaria da Consellería de Sanidade, Jose Ángel Viñuela.

Esta formación complementarase con varias visitas prácticas a empresas, lonxas e mercados de abastos do sector coa finalidade de facelos partícipes de todas as actividades de control e trazabilidade da cadea alimentaria do sector pesqueiro e acuícola de Galicia.

Ademais, os técnicos teñen prevista unha visita ao porto pesqueiro da Autoridade Portuaria de Vigo, onde terán a posibilidade de coñecer, sobre o terreo, o funcionamento do Punto de Control Fronteirizo, encargado de inspeccionar e controlar as mercancías procedentes de terceiros países para garantir o cumprimento da normativa sanitaria, fitosanitaria e de seguridade alimentaria da Unión Europea.

No último día da axenda programada o grupo visitará as instalacións e laboratorios de ANFACO-CYTMA en Vigo, institución que lidera o proxecto Consagmar, e no que CETMAR actúa como consultor especializado para a realización de esta actividade en Galicia.

Persoal do Centro Tecnolóxico do Mar, responsable da organización da axenda para os cinco días nos que terá lugar o intercambio, acompañará aos técnicos durante a súa estancia, que comezará cunha visita á sede da fundación galega en Vigo, onde serán recibidos pola directora-xerente, Rosa Chapela.

A Xunta eleva o orzamento do centro A Aixola até os 418.000€ e amplía a súa oferta formativa a todo o ano para reforzar o talento no mar

• A Consellería do Mar incrementa a partida un 77% con respecto ao ano anterior para estender os cursos de especialización aos dous semestres do ano
• A Dirección Xeral de Desenvolvemento Pesqueiro destaca o éxito laboral do modelo: o 78% do alumnado atopa emprego tras pasar por un centro que este ano ofrece 168 prazas
• A programación de 2026 inclúe a reactivación do obradoiro de plásticos técnicos, inactivo desde 2017, e novas técnicas avanzadas de infusión e baleiro en composites

A directora xeral de Desenvolvemento Pesqueiro, Ángeles V. Suárez, visitou hoxe o Centro de Formación A Aixola para avaliar o desenvolvemento da súa programación formativa. Esta iniciativa, cofinanciada polo Fondo Europeo Marítimo, de Pesca e de Acuicultura (FEMPA), consolídase como unha peza clave do Goberno galego para garantir a remuda xeracional, fixar o talento local e mellorar a competitividade de toda a cadea de valor do tecido mar-industria.

O servizo, xestionado de forma directa polo Centro Tecnolóxico do Mar (CETMAR) como medio propio instrumental dende o ano 1997, conta nesta anualidade cunha inxección económica histórica de 418.000 euros. Este orzamento supón un incremento de preto de 182.000 euros fronte aos 236.286 destinados no exercicio de 2025, o que permitiu expandir as accións educativas aos dous semestres do ano e asegurar unha oferta continua e de calidade no porto de Marín.

Ángeles V. Suárez, acompañada pola directora de CETMAR, Rosa Chapela, e polo presidente da Autoridade Portuaria de Marín, José Benito Suárez, destacou que a ampliación do programa estrutúrase a través de 12 accións formativas técnicas de media e curta duración —con cursos que van dende as 70 até as 408 horas— que cobren especialidades coma a confección de artes de pesca, a electricidade e hidráulica naval, a carpintería náutica mediante control numérico (CNC) ou a reparación de embarcacións pneumáticas. En total, o centro oferta este ano un catálogo global de 3.293 horas de formación técnica e un teito de 168 prazas dispoñibles.

Como principais novidades técnicas deste curso, A Aixola reactivou o itinerario de procesos básicos de plásticos técnicos (aplicado ao uso de polietileno e polipropileno en instalacións pesqueiras e acuícolas), un obradoiro que permanecía inactivo desde o ano 2017. Así mesmo, o bloque de materiais composites viuse reforzado cunha nova especialización en técnicas avanzadas de infusión e baleiro para fabricar pezas navais máis lixeiras e resistentes.

As actividades formativas completaranse cunha prospección técnica de necesidades directamente coas empresas da contorna e coa consolidación dun programa piloto para o rexistro, segregación e trazabilidade de residuos de resinas e disolventes en taller.

Excelencia formativa e inserción laboral

A directora xeral puxo en valor os excelentes indicadores de empregabilidade do centro, cuxas enquisas de calidade sitúan a satisfacción do alumnado nun tramo de excelencia cun 9,86 sobre 10. Segundo os últimos datos de seguimento dispoñibles, o 52% dos participantes iniciaron a formación en situación de desemprego, pero seis meses despois de rematar as clases, o 78% declarou estar traballando. Deste volume, o 56% conseguiu un posto vinculado directamente co curso e o 37% inseriuse de xeito estrito no sector mariño-pesqueiro.

Para seguir mellorando estes resultados e garantir a igualdade de oportunidades, a Xunta reforzou o programa de titorías individualizadas e formación compensatoria con 40 horas anuais dedicadas ao apoio en idiomas e habilidades básicas, que se complementan con dous cursos específicos de orientación para facilitar a inserción laboral de xeito por conta allea ou a través do autoemprego.

Marta Villaverde define ao Centro Tecnolóxico do Mar como unha ferramenta clave para o “futuro azul” de Galicia

• A conselleira do Mar reivindica o talento, a cooperación internacional e a protección ambiental para o impulso da actividade marítimo-pesqueira durante a inauguración dos Diálogos do Mar, evento co que CETMAR pon fin á programación de actos do seu 25 aniversario

A conselleira do Mar, Marta Villaverde, inaugurou hoxe os Diálogos do Mar, un encontro co que o Centro Tecnolóxico do Mar (CETMAR) pecha a programación conmemorativa do seu 25 aniversario, e no que puxo en valor o talento, a sostibilidade e a cooperación internacional como piares fundamentais do “futuro azul” de Galicia.

Acompañada pola directora-xerente do organismo, Rosa Chapela, a responsable autonómica salientou o papel desenvolvido polo centro desde a súa creación como entidade de referencia na investigación e na innovación no ámbito mariño. Neste senso, subliñou a súa contribución ao desenvolvemento sostible do complexo mar-industria galego e á proxección exterior do coñecemento xerado na comunidade.

Neste contexto, defendeu a necesidade de seguir avanzando na modernización e na dignificación das profesións vinculadas á pesca, á acuicultura e á transformación dos produtos do mar, co fin de fomentar a creación de emprego estable, atraer a mocidade e o talento feminino.

Galicia, referente en prevención

Así mesmo, e grazas ao traballo deste centro, Galicia consolídase como referente europeo en prevención, vixilancia e resposta ante ameazas ambientais no litoral. Unha fortaleza que contribúe á competitividade do sector pesqueiro e marisqueiro e ao prestixio internacional dos produtos do mar galegos.

Por iso, Villaverde defendeu a importancia da colaboración entre administracións, comunidade científica e sector produtivo co obxectivo de anticiparse aos novos desafíos climáticos; eido no que tanto CETMAR como Intecmar contan cunha ampla experiencia de coñecemento e xestión.

Os Diálogos do Mar desenvolvéronse durante a mañá en tres sesións diferenciadas, nas que técnicos de CETMAR dialogaron con representantes da ciencia, da administración e da investigación, colaboradores todos eles co centro galego, poñendo en valor o traballo levado a cabo nestes 25 anos en ámbitos como a loita contra a contaminación mariña, a cooperación ao desenvolvemento ou a dimensión humana do mar e da economía azul.

Con esta xornada, o Centro Tecnolóxico do Mar pecha a súa programación de aniversario reafirmando o seu compromiso cun sector marítimo-pesqueiro “máis competitivo, sostible e preparado para os retos do futuro”.

Villaverde destaca o Programa de Ciencias Mariñas de Galicia como instrumento clave para a investigación e a transferencia de coñecemento ao sector

• A conselleira do Mar reuniuse cos coordinadores da iniciativa, co fin de abordar a súa evolución e analizar os retos de futuro

A conselleira do Mar, Marta Villaverde, acompañada das directoras do Instituto Tecnolóxico para o Control do Medio Mariño de Galicia (Intecmar) e do Centro Tecnolóxico do Mar-Fundación Cetmar, Covadonga Salgado e Rosa Chapela, respectivamente, reuniuse este luns cos coordinadores do Programa de Ciencias Mariñas de Galicia, Francisco Saborido e Rosa Fernández, para presentar os resultados da iniciativa e analizar os retos de futuro.

Durante o encontro, a titular de Mar puxo en valor o papel deste proxecto, impulsado pola Xunta, como unha ferramenta clave para avanzar na investigación, a innovación e a transferencia de coñecemento ao sector. Neste sentido, destacou a súa contribución ao estudo dos ecosistemas mariños, á mellora da xestión sostible dos recursos e ao fortalecemento da capacidade investigadora nun ámbito estratéxico para a comunidade.

Precisamente pola relevancia que a iniciativa ten para o sector e para Galicia, Villaverde reiterou o compromiso da Xunta co apoio a todas aquelas accións que contribúan á xeración de coñecemento e á súa transformación en solucións útiles para o tecido marítimo-pesqueiro.

O titular do Executivo galego participou en Vigo na reunión do Padroado da Fundación Centro Tecnolóxico do Mar

Rueda recoñece o traballo de vangarda do CETMAR na súa estratexia de economía azul e cooperación internacional no seu 25 aniversario

• “Somos unha das referencias en Europa de facer as cousas ben, de vivir do mar, de que moita xente teña nel o seu medio de vida e de que se faga de xeito sostible e o CETMAR ten moita responsabilidade nisto”, asegura
• Destaca todos os proxectos que levou a cabo referidos á “investigación para mellorar a produción, a limpeza dos mares ou facer unha explotación dos nosos recursos de xeito sostible”
• Salienta que este cuarto de século de traxectoria converteu á Fundación “nunha referencia” tanto en Bruxelas como de cooperación pesqueira en países de África e América Latina

O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, destacou hoxe a traxectoria de excelencia e o liderado do Centro Tecnolóxico do Mar (Fundación CETMAR) que, ao longo de vinte e cinco anos, logrou consolidar a Galicia como un referente nacional e internacional na xestión sostible dos recursos e na vangarda da economía azul. “Somos unha das referencias en Europa de facer as cousas ben, de vivir do mar, de que moita xente teña nel o seu medio de vida e de que se faga de xeito sostible e o CETMAR ten moita responsabilidade nisto”, asegurou.

Durante a súa participación na reunión do Padroado e nos actos de conmemoración do aniversario da institución, onde estivo acompañado pola conselleira do Mar, Marta Villaverde, o titular do Executivo galego quixo agradecer aos preto de 300 profesionais que pasaron por esta casa dende os seus inicios no ano 2001 e que fixeron posible levar a cabo 700 accións de impacto directo no sector –actualmente, conta con 52 proxectos científicos en plena execución–.

Así, quixo destacar “todos os proxectos que levou a cabo de investigación durante estes anos para mellorar a produción, a limpeza dos mares ou facer unha explotación dos nosos recursos de xeito sostible”.

Así mesmo, Rueda puxo en valor que o CETMAR fose quen de traspasar fronteiras, erixíndose hoxe en día como unha voz respectada en Bruxelas que inflúe de xeito activo nas políticas europeas. “Cando vou a Bruxelas, comprobo que é moi tido en conta polos responsables de pesca da Comisión, consúltano para moitas cousas e piden ditames…un prestixio que debemos difundir”, indicou.

Entre outros fitos, a Fundación forma parte do European Marine Board, participa na rede Nor-Water para a detección e mitigación de contaminantes emerxentes e preside o Grupo Técnico de Expertos en Datos para a Ordenación Espacial Mariña da Dirección Xeral de Asuntos Marítimos e Pesca da Comisión Europea (DG MARE).

Así mesmo, destacou a proxección global do centro, o único organismo galego que conta cun departamento especializado na cooperación ao desenvolvemento en pesca, marisqueo e acuicultura con intervencións en África e América Latina. Así, o CETMAR desenvolve varios proxectos internacionais co ánimo de mellorar a vida das comunidades pesqueiras de países como Mozambique, Honduras, El Salvador ou Namibia, entre outros.

“O CETMAR é o brazo executor da Xunta en lugares que ademais son especialmente interesantes para facer relacións comerciais, grazas aos traballos previos de cooperación e transformación de métodos de pesca moi artesanais e moi pouco rendibles en xeitos de actuar moito máis modernos”, explicou Rueda.

‘LonxaLab’, abrir a ciencia á cidadanía

Alfonso Rueda tamén visitou esta mañá o espazo expositivo Lonxalab: Mares de innovación, posto en marcha pola Fundación CETMAR para explicar á veciñanza e escolares como a ciencia aplicada axuda a protexer o futuro do mar e as vilas costeiras.

Ao longo deste ano, o organismo desenvolverá un amplo programa de actividades institucionais, científicas e divulgativas para seguir conmemorando a efeméride.