Monthly Archives

Novembro 2026

Sesión plenaria da REECEA

By | Novidades | No Comments

CETMAR incorpórase a Rede Española de Espazos de Coñecemento para a Economía Azul e participa hoxe na súa sesión plenaria en Madrid

O Centro Tecnolóxico do Mar-Fundación CETMAR participa hoxe en Madrid na sesión plenaria da Rede Española de Espazos de Coñecemento para a Economía Azul (REECEA), da que a institución galega forma parte desde xullo, e na que estará representada a través da súa directora-xerente, Rosa Chapela Pérez.

Esta rede é unha iniciativa promovida pola Secretaría Xeral de Pesca co obxectivo de fortalecer a colaboración entre a ciencia, a innovación, as administracións públicas e o sector pesqueiro e da acuicultura. A súa finalidade é avanzar cara a un modelo de economía azul máis sostible, competitivo e equitativo, capaz de transformar os desafíos do sector mariño en oportunidades de crecemento e desenvolvemento sostible.

No encontro celebrado hoxe, e ademais de informar sobre as incorporacións das novas entidades e da presentación das liñas de traballo dos Espazos de Coñecemento para a Economía Azul, os membros de REECEA exploraron novas vías de cooperación e xeración de sinerxías e propuxeron novas actuacións, proxectos e liñas de traballo conxuntas.

Constituída en agosto de 2025, a REECEA integra os Espazos de Coñecemento para a Economía Azul (ECEA), entidades públicas ou privadas recoñecidas pola Secretaría Xeral de Pesca pola súa especialización e capacidade de innovación. As ECEA actúan como centros de coñecemento nos seus respectivos ámbitos territoriais ou sectoriais e contribúen ao fortalecemento da rede a través da colaboración, a transferencia de coñecemento e o desenvolvemento de proxectos conxuntos.

A rede, que traballa agora pola súa consolidación, encárgase así de identificar actores clave, integrar coñecemento científico e sectorial, organizar actividades de divulgación e capacitación, asesorar en temas de pesca y acuicultura e  avaliar periodicamente o seu propio impacto.

Coa participación hoxe na sesión plenaria da rede, CETMAR ratifica a súa adhesión a unha entidade coa que comparte obxectivos: Promover a cooperación entre actores da economía azul; fomentar o intercambio e a transferencia de coñecemento ciencia, sector e sociedade; impulsar a sostibilidade económica, ambiental e social en pesca e acuicultura; identificar áreas de investigación relevantes, e desenvolver proxectos innovadores e colaborativos.

Xornada anual do proxecto Apromex

By | Eventos | No Comments

A xornada anual do proxecto Apromex, que desenvolve a nosa Unidade de Tecnoloxías Mariñas, celebrarase o vindeiro 19 de novembro en Vilanova de Arousa, co obxectivo de compartir os últimos avances e ferramentas prácticas desenvolvidas para dar resposta aos retos do sector do mexillón.

Durante o evento, que organiza a Dirección Xeral de Pesca, Acuicultura e Innovación Tecnolóxica da Consellería do Mar, abordaremos o estado e a análise da poboación actual de semente de mexillón, e daremos conta dos novos sistemas de captación no medio natural, así como das ferramentas dixitais para a visualización e análise de datos útiles para o sector bateeiro.

O obxectivo é crear un espazo de encontro práctico para celebrar o traballo feito, compartir resultados e intercambiar experiencias directas cos profesionais do sector.

Data: Xoves, 19 de novembro

Hora: 16:00 h

Lugar: Auditorio Valle-Inclán (Casa da Cultura de Vilanova de Arousa)

Programa

Inscrición

Mais información: apromex.gal e cetmar.org

Pesca e Socioeconomía

By | Novidades | No Comments

CETMAR incide no Parlamento Europeo na importancia dos datos socioeconómicos como guía para a Política Pesqueira Común

  • O Centro Tecnolóxico do Mar, dependente da Consellería do Mar, participou xunto a outros expertos na audiencia pública co Comité de Pesca celebrada en Bruxelas

O Centro Tecnolóxico do Mar participou onte no Parlamento Europeo nunha audiencia pública con expertos e membros do Comité de Pesca (PECH, polas súas siglas en inglés), un encontro centrado na importancia de dispoñer de datos socioeconómicos para guiar as políticas pesqueiras das comunidades costeiras europeas.

Dividida en dous bloques, a audiencia abordou, por un lado, como fomentar o mellor asesoramento económico e social para a Política Pesqueira Común (PPC) da UE, mentres que a segunda parte se centrou en como integrar as análises socioeconómicas nos procesos de toma de decisións.

José Luis Santiago, coordinador do área de Socioeconomía da Pesca do CETMAR, formou parte do panel de expertos desta audiencia participando no primeiro bloque xunto coa experta Marloes Kraan, do grupo de traballo social do ICES. Na súa intervención, Santiago falou sobre como identificar datos e indicadores para reforzar os pilares socioeconómicos da Política Pesqueira Común, sinalando tres puntos clave: a necesidade de obter datos socioeconómicos actualizados; a importancia da dimensión xeográfica dentro do Marco de Recompilación de Datos (DCF, polas súas siglas en inglés); e a pesca dende a perspectiva da economía azul.

O técnico do CETMAR abordou a necesidade de contar con datos socioeconómicos constantemente actualizados xa que, segundo explicou, e debido á natureza cambiante da actividade pesqueira, normalmente trabállase con información que variou dende que se reporta ata que se utiliza. Para evitar estes desaxustes, Santiago propuxo complementar as estatísticas oficiais con información cualitativa e redes de informantes que poidan ofrecer unha indicación máis temperá das presións económicas emerxentes.

O experto tamén falou da dimensión xeográfica, distinguindo dúas cuestións. Por unha banda, a agregación no actual Marco de Recopilación de Datos (DCF), a cal, apuntou, pode ocultar ou diluír os efectos económicos negativos que afectan a determinados segmentos da frota, portos ou territorios, especialmente ás rexións rurais e remotas que dependen da pesca. Pola outra, engadiu que se dispón de información económica moi limitada sobre como utilizan realmente as pesqueiras o espazo mariño, a pesar da crecente importancia da ordenación espacial e da competencia por dito espazo.

Finalmente, o representante do CETMAR puxo o foco na pesca dende unha perspectiva máis ampla, a da economía azul, destacando os efectos económicos indirectos que xera a pesca nas economías rexionais e nacionais, así como a necesidade de vincular a información socioeconómica pesqueira de forma moito máis eficaz coas políticas e decisións mariñas globais (ordenación do espazo marítimo, restauración, medidas de conservación, proxectos en alta mar, etc.).

Tras esta primeira parte, outros expertos do IEO-CSIC e da Federazione Coldiretti analizaron como integrar as análises socioeconómicas dentro da toma de decisións, explorando vías prácticas para incorporar as avaliacións socioeconómicas nas medidas de conservación, as propostas lexislativas e as decisións de xestión.

Estas cuestións serviron como antesala para un debate arredor do uso, a obtención e o compartir datos a nivel comunitario. O foro tamén discutiu sobre as formas de mellorar a xestión mediante decisións informadas baseadas en datos e na colaboración co sector.

Conferencia final Free LitterAT

By | Eventos | No Comments

O Centro Tecnolóxico do Mar acollerá a conferencia final do proxecto Free LitterAT cuxo consorcio, liderado por CETMAR, presentará os principais resultados e logros do proxecto nunha xornada que permitirá compartir as experiencias e os coñecementos adquiridos durante estes tres años de cooperación transfronteiriza, co fin de contribuir a lograr comunidades costieras libres de lixo.

Ao longo da xornada presentaranse os principais avances do proxecto en materia de xestión de residuos e reciclaxe, incluíndo boas prácticas e solucións para a xestión dos residuos pescados de forma pasiva, as artes de pesca ao final da súa vida útil e os plásticos dun só uso.

Tamén darse conta de novos enfoques para a monitorización do lixo mariño e dos microplásticos, dos avances na identificación das fontes e a modelización do lixo, así como distintas estratexias para a súa redución. Entre elas, abordarase a xestión das artes de pesca abandonadas, perdidas ou descartadas, as actividades de limpeza en zonas de acumulación e áreas remotas, e a eliminación de microfibras.

Data: 26 de novembro de 2026.

Lugar: CETMAR, Sala Cíes (3º andar, edificio anexo).

Horario: 09:30 a 17:00 h

Formato: híbrido.

Programa

Inscrición: ata o 20 de novembro para a modalidad presencial.

Mais información: https://freelitterat.eu/ e www.cetmar.org

Evento final proxecto CAPTA

By | Eventos | No Comments

O Centro Tecnolóxico do Mar acollerá o evento final do proxecto CAPTA “Neutralidade climática: papel do Carbono Azul na costa de Portugal e Galicia”, que coordina CETMAR. Durante a xornada, o consorcio CAPTA presentará os principais resultados do proxecto e compartirá avances sobre a observación das augas costeiras, os ecosistemas de carbono azul e os efectos do cambio climático no litoral do noroeste peninsular.

Data: 3 de decembro de 2026

Lugar: CETMAR, sala Cíes (3º andar).

Inscrición: ata o 27 de novembro.

Programa

Máis información: Web CAPTA e Web CETMAR

Escolas Azuis

By | Novidades | No Comments

CETMAR achega a pesca e a conservación mariña a máis de 100 escolares

Máis de 100 escolares de 5º e 6º de Primaria dos Colexios Alba e Lar de Vigo participaron nas últimas semanas nas actividades organizadas no Centro de Formación A Aixola, enmarcadas na contribución do CETMAR à Rede Galega de Escolas Azuis, e no proxecto LIFE CIBBRiNA, que incide na pesca accidental.

Neste marco, todo o alumnado implicado desprazouse en dúas xornadas ao Centro de Formación A Aixola que CETMAR xestiona para a Consellería do Mar en instalacións da Autoridade Portuaria de Marín, con financiación do Fondo Europeo Marítimo de Pesca e Acuicultura (FEMPA).

Nunha visita guiada coñeceron o centro e a súa labor formativa nos oficios vinculados ao sector marítimo pesqueiro: artes de pesca, reparacións mecánicas, construción naval, reparacións náuticas, entre outras. A visita completouse cun obradoiro sobre pesca responsable no que, a través dun xogo participativo, se introduce a reflexión sobre a xestión pesqueira baseada no coñecemento científico.

Os Colexios Alba e Lar xa desenvolveran proxectos de escola azul durante o curso pasado. No curso actual están a desenvolver un novo proxecto baseado nas denominadas caixas de investigación (Research Boxes) do proxecto CIBBRiNA, financiado polo programa LIFE da Unión Europea co obxectivo de reducir as capturas accidentais de especies de megafauna mariña ameazadas, en perigo ou protexidas durante a actividade pesqueira.

As caixas están orientadas a concienciar sobre esta problemática e propoñen actividades prácticas e participativas para que o alumnado investigue como funcionan as artes de pesca, que especies poden quedar atrapadas accidentalmente, por que se producen estas capturas e que solucións existen para evitalas.

É un recurso que busca espertar a curiosidade e fomentar o pensamento crítico, abordando a relación entre a actividade pesqueira e a conservación mariña desde diferentes disciplinas. Ao mesmo tempo, permiten poñer en valor a colaboración entre o sector pesqueiro e a comunidade científica para investigar e desenvolver solucións conxuntas.

Despois dunha primeira sesión de presentación en setembro como punto de partida para o traballo que desenvolverán coas caixas de investigación ao longo deste curso, a visita ao centro de formación A Aixola posibilitou un achegamento ao mundo da pesca dun xeito máis directo.

Rede Galega de Escolas Azuis

A Rede Galega de Escolas Azuis está destinada a centros educativos que incorporan a cultura oceánica e acuícola ás súas actividades mediante proxectos vencellados ao mar, ríos e lagos que involucren á comunidade educativa e a súa contorna. A través desta Rede, que se integra nas redes española e europea, os centros educativos reciben apoio para desenvolver proxectos azuis, acceder a materiais especializados, e recibir información de oportunidades de financiamento. O obxectivo é implicar ao alumnado e á comunidade local, fomentando unha aprendizaxe práctica e crítica sobre os ecosistemas acuáticos. Tamén busca sensibilizar sobre o papel fundamental do océano na regulación climática e na biodiversidade.

Durante as Xornadas da Pesca de Celeiro

By | Novidades | No Comments

O sector pesqueiro homenaxea ó CETMAR polos seus 25 anos traballando por un mar en uns recursos máis sostibles a través do coñecemento e a innovación

  • A directora-xerente do Centro Tecnolóxico do Mar, Rosa Chapela, agradeceu o apoio e a disposición a compartir e recibir coñecemento das xentes do mar, ás que se referiu como “a forza maior” que nestes anos impulsou ao persoal da institución
  • Agradeceu tamén a confianza da administración, que fixo posible a transferencia da ciencia e o intercambio do saber a través de proxectos e servizos de ámbito nacional, europeo e internacional

O Centro Tecnolóxico do Mar-Fundación CETMAR, dependente da Consellería do Mar, recibiu hoxe unha homenaxe do sector pesqueiro polos seus 25 anos de traballo en favor dun medio mariño máis sostible. Foi durante as Xornadas Técnicas de Difusión da Pesca de Celeiro, clausuradas este mediodía polo delegado territorial da Xunta en Lugo, Alfonso Villares.

A directora-xerente de CETMAR, Rosa Chapela, recibiu o recoñecemento en nome de todo o persoal que nestes 25 anos pasou pola fundación galega, un equipo multidisciplinar “ao servizo do mar e das xentes que viven del” que, ademais da súa formación en diferentes ámbitos, dispón como valor engadido do coñecemento aprendido falando co sector marítimo-pesqueiro, ao que agradeceu o seu apoio e ao que definiu como “a nosa forza maior”.

Chapela resaltou tamén o respaldo da Administración e a súa confianza na labor do Centro Tecnolóxico do Mar, que desde a súa creación no ano 2001 ven poñendo a ciencia e a innovación ao servicio do mar galego, e celebrou tamén o seu apoio para o desenvolvemento de proxectos e servizos nos ámbitos europeo e da cooperación internacional, o que permitiu un produtivo intercambio de coñecementos.

No final da súa intervención, a directora-xerente do CETMAR reiterou o agradecemento a todos os que fixeron posible estes 25 anos de labor compartida que, incidiu, “non terían sentido sen o apoio do sector”, e que continuará no futuro porque, dixo, “o mar é a nosa casa”.

Conferencia final BlueWWater

By | Novidades | No Comments

O consorcio BlueWWater presenta no CETMAR os seus avances para reducir as emisións de contaminantes e microplásticos e mellorar a calidade da auga

  • Coordinado polo Centro Tecnolóxico do Mar, o proxecto desenvolveu durante tres anos ferramentas para detectar contaminantes emerxentes, avaliou tecnoloxías de tratamento e promoveu accións de protección ambiental e concienciación cidadá

O Centro Tecnolóxico do Mar-Fundación CETMAR, dependente da Consellería do Mar, acolleu hoxe a conferencia final do proxecto BlueWWater. Coordinada pola fundación galega, trátase dunha iniciativa de cooperación transfronteiriza que traballou os últimos tres anos para mellorar a detección, o tratamento e a redución de microplásticos e contaminantes emerxentes en augas residuais urbanas e ambientes acuáticos en Galicia e o norte de Portugal.

O evento permitiu aos socios do proxecto, entre os que están a Axencia Pública Autonómica para o Control do Medio Mariño de Galicia, presentar os principais resultados acadados, compartir o coñecemento adquirido e abordar os desafíos actuais e futuros na xestión da calidade da auga.

Entre os principais avances de BlueWWater presentados esta mañá en Vigo, estivo o desenvolvemento e a mellora de métodos para a detección e avaliación de contaminantes presentes en augas residuais e superficiais. Este traballo deu lugar a metodoloxías para analizar ata 95 compostos indicadores, así como ao refinamento das técnicas de mostraxe e análise de microplásticos en augas residuais urbanas e masas de auga superficiais.

O proxecto tamén promoveu un exercicio de comparación entre 12 laboratorios de España e Portugal para analizar 12 contaminantes especificados en la Directiva Europea de Tratamento de Augas Residuais Urbanas. Esta colaboración contribuíu a mellorar a fiabilidade e a comparabilidade das medicións, aspectos fundamentais para comprender mellor o estado da auga e avaliar a eficacia das medidas de control.

Outra área de traballo foi a análise da capacidade dos sistemas de tratamento de augas residuais para eliminar una selección de compostos orgánicos e inorgánicos e microplásticos. Para iso, recolléronse mostras en oito plantas de tratamento de augas residuais en Galicia e o Norte de Portugal, así como de augas fluviais e costeiras, estudando a presenza destas substancias en diferentes etapas do proceso de tratamento.

Ademais, avaliáronse tecnoloxías avanzadas de tratamento de augas residuais nunha planta piloto que combina diferentes procesos novidosos para mellorar a eliminación de contaminantes, e realizáronse ensaios experimentais para estudar o potencial de reutilización da auga tratada en cultivos de leituga e millo, xerando información útil para mellorar a xestión dos recursos hídricos.

A avaliación de risco ambiental foi outro aspecto clave deste proxecto. Mediante ensaios con microalgas, larvas de ourizo de mar, peixe cebra e anfípodos, avaliouse a potencial toxicidade das mostras de auga tratada e dos compostos indicadores seleccionados. Tamén se analizou o impacto ambiental de diferentes tecnoloxías de tratamento de augas residuais e desenvolvéronse modelos para simular a dispersión de contaminantes no río Miño e avaliar os seus riscos potenciais para os ecosistemas acuáticos.

No ámbito da educación ambiental, o proxecto desenvolveu iniciativas para concienciar á cidadanía sobre os problemas asociados aos residuos plásticos e aos contaminantes emerxentes e desenvolveu xogos educativos, vídeos, publicacións, exposicións e materiais didácticos, ademais de organizar obradoiros de divulgación e limpezas na marxe dos ríos.

Unha rede de cooperación con 68 entidades en España e Portugal

A colaboración entre centros de investigación, administracións públicas, empresas e outras organizacións, que está no ADN de CETMAR, foi un dos piares de BlueWWater. Neste marco, a rede NOR-WATER (https://rednorwater.eu/), que xurdiu do proxecto homónimo, reúne na actualidade a 68 entidades de España e Portugal implicadas no estudo e xestión destes contaminantes.

Os seus resultados inclúen un catálogo de capacidades e solucións tecnolóxicas de Galicia e o Norte de Portugal, unha base de datos de proxectos e recursos, unha estratexia para orientar o traballo en colaboración, así como obradoiros, actividades de formación sobre os desafíos das regulacións de tratamento de augas residuais e a presenza de contaminantes en diferentes tipos de vertidos e reunións técnicas.

Mediante unha combinación de investigación, avaliación tecnolóxica, cooperación transfronteiriza e concienciación ambiental, BlueWWater contribuíu á xeración de coñecemento e ferramentas para abordar os desafíos que supoñen os microplásticos e outros contaminantes nas augas residuais e nos ecosistemas acuáticos.

O proxecto (https://bluewwater.eu/) está financiado por POCTEP, o Programa de Cooperación Galicia-Norte de Portugal 2021-2027 da Unión Europea, e nel participan xunto a CETMAR, o Instituto de Investigación do Medio Acuático para Unha Saúde Global (iARCUS) da Universidade de Santiago de Compostela; a Axencia INTECMAR; a Faculdade de Engenharia e a Faculdade de Ciências da Universidade do Porto; Águas e Energía do Porto, EM; o IEO-CSIC; o Aquamuseu do Río Minho-CM Vila Nova Cerveira; o CIIMAR; a Fundación CETAQUA e o CMIA-CM Viana do Castelo.

Diálogo ciencia-sector-sociedade

By | Novidades | No Comments

O Centro Tecnolóxico do Mar participou hoxe en Vigo na reunión da Mesa da Ciencia Pesqueira, á que se une CETMAR como nova vogalía

  • A directora-xerente, Rosa Chapela, representou á fundación dependente da Consellería do Mar neste órgano de asesoramento científico para as decisións do sector

O Centro Tecnolóxico do Mar participou hoxe en Vigo na reunión da Mesa da Ciencia Pesqueira, órgano do que forma parte desde setembro, cando se acordou a creación de cinco novas vogalías, unha delas responsabilidade da fundación galega.

A mesa, cuxa secretaría está en mans do Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación a través da Secretaría General de Pesca, reforza así o seu papel como órgano de asesoramento científico para as decisións do sector e consolídase como foro de diálogo ciencia-sector-sociedade civil.

A directora-xerente do Centro Tecnolóxico do Mar, Rosa Chapela, representou así á institución dependente da Consellería do Mar nesta reunión, que tivo lugar esta mañá na sede da Zona Franca en Vigo, e que supuxo o quinto encontro deste órgano desde a súa creación en 2022.

CETMAR protagonizou ademais un dos relatorios da mañá da man de Jose L. Santiago, coordinador da Área de Socioeconomía da Pesca de CETMAR, quen destacou na súa presentación os avances realizados polo Grupo de Traballo Socioeconómico da Mesa de Ciencia Pesqueira.

Na súa intervención, o técnico subliñou a necesidade de dispoñer de información e datos que proporcionen unha visión do estado das comunidades pesqueiras, así como de indicadores que permitan a análise e a medición do contexto no que traballan e viven, co fin de propoñer políticas para mellorar as súas condicións.

Así, fixo fincapé na necesidade de proporcionar aos tomadores de decisións ferramentas que os axuden a avaliar a realidade da situación pesqueira actual -por exemplo, mapas que amosen o comportamento das frotas ou ferramentas de predición de escenarios- que xeren evidencias para poñer en práctica solucións realistas que, por unha banda, garantan a viabilidade do sector, e por outra, non comprometan o medio ambiente e os seus recursos.

Durante a reunión da Mesa da Ciencia Pesqueira tamén se trataron outros temas de interese para o sector pesqueiro, como os retos científicos para unha xestión sostible nas pesqueiras mixtas ou o papel das asociacións de produtores pesqueiros na ciencia e na innovación.

A Mesa da Ciencia Pesqueira creouse en 2022 en Vigo como un foro de participación para o sector pesqueiro, a comunidade científica e diversos axentes sociais. Este órgano, iniciativa dos ministerios de Agricultura, Pesca e Alimentación e de Ciencia e Innovación, serve para reforzar a colaboración entre os investigadores e o sector pesqueiro, clave para a xestión pesqueira, para o avance da economía azul e para facilitar a toma de decisións informadas polas autoridades públicas a nivel local, nacional e internacional.